بسیاری از مناطق مرزی از زیرساختهای صنعتی و خدماتی کافی برخوردار نیستند و مشاغل محدود به کشاورزی، دامداری یا تجارت مرزی هستند. از این رو به دلیل کمبود فرصتهای رسمی، بخشی از معیشت مرزنشینان به مبادلات غیررسمی وابسته میشود که تبعات قانونی و امنیتی دارد.
به گزارش مرزنیوز؛ از دیگر مشکلات در این حوزه می توان به کمبود زیرساختهای اقتصادی، ضعف جادهها، بانکها، بازارچههای مرزی و امکانات صادراتی، مانع توسعه پایدار در این نواحی اشاره کرد. از سوی دیگر مشکلات اجتماعی و فرهنگی نیز وجود دارد که یکی از آن موارد مهاجرت و خالی شدن روستاهای مرزی است که نبود خدمات و امنیت کافی باعث مهاجرت جوانان و کاهش جمعیت در مرزها میشود. فاصله فرهنگی با مرکز از دیگر مشکلات مرزنشینان است که بسیاری از مناطق مرزی دارای قومیتها و زبانهای متفاوت هستند که گاهی به احساس تبعیض یا بیتوجهی از سوی دولت مرکزی منجر میشود. ضعف در خدمات آموزشی و درمانی همچون مدارس ناکافی، کمبود معلمان متخصص، نبود بیمارستان و امکانات پزشکی، از مشکلات رایج است. همچنین قاچاق کالا، سوخت یا مواد مخدر از مهمترین تهدیدهای امنیتی مرزهاست که در برخی مرزها (به ویژه شرق و غرب کشور) درگیریهای گروههای مسلح یا اختلافات مرزی میتواند امنیت ساکنان را تهدید کند. از این رو حضور پاسگاهها، مینهای قدیمی یا مناطق نظامی ممکن است رفتوآمد روزمره مردم را مختل کند. در بخش مشکلات زیستمحیطی و جغرافیایی نیز خشکسالی و کمبود منابع آب مناطق مرزی را تحدید کرده و این مناطق (مثلاً شرق و جنوب شرقی ایران) با بحرانهای شدید آب روبهرو هستند و به دلیل کمبود نظارت و فقر اقتصادی، بهرهبرداری بیرویه از منابع طبیعی رخ میدهد. همچنین دورافتادگی و صعبالعبور بودن مسیرها هم می توان به لیست این مشکلات افزود که فاصله زیاد تا مراکز شهری، نبود راههای مناسب و شرایط سخت جغرافیایی باعث انزوای اقتصادی و اجتماعی میشود. اما با ایجاد بازارچههای مرزی رسمی و توسعه تجارت قانونی؛ سرمایهگذاری در زیرساختها (جاده، اینترنت، خدمات عمومی)؛ توسعه طرحهای اشتغالزایی محلی (صنایع دستی، گردشگری بومی)؛ افزایش تعامل فرهنگی و آموزشی بین مرکز و مرز و تقویت همکاریهای مرزی با کشورهای همسایه برای کنترل قاچاق و توسعه مشترک بر این مشکلات فایق آمد.
تهیه و تنظیم: زینب سیدحاتمی
لینک کوتاه: https://marznews.com/?p=218199
