امروز، دهها میلیون و بلکه بیش از یکصد میلیون نفر از مردم پاکستان، خسته از سال ها بحران ناامنی، کمبود انرژی، مشکلات اقتصادی و …، اما مصمم و امیدوار به ساختن کشوری بهتر، با حضور در پای صندوق های رای و انتخاب افراد و احزاب مورد نظر برای تشکیل دولت آینده، سرنوشت خود را رقم می زنند.
مرزنیوز به نقل از ایرنا:براساس آمار اعلام شده، حدود ۱۰۶ میلیون نفر از جمعیت ۲۰۷ میلیون نفری پاکستان واجد شرایط رای دادن هستند. انتخابات امروز مصادف با ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۸، در ۸۵ هزار شعبه اخذ رای در سراسر این کشور درحال برگزاری است و صدها هزار نفر از نیروهای ارتش و سایر نیروهای مسلح پاکستان مامور تامین امنیت انتخابات هستند.
اگرچه انتخابات امروز پاکستان با انفجار تروریستی در نخستین ساعات رای گیری در شهر کویته مرکز ایالت بلوچستان رنگ خون گرفت و دهها نفر از کسانی که در شعبه اخذ رای حضور داشتند، در راه تعیین سونوشت جان دادند، اما این رخداد هم نتوانسته مردم امیدوار به ساختن آینده ای بهتر برای ‘پاک سرزمین’ را از حضور پرشور در پای صندوق های رای بازدارد چرا که یکی از اصلی ترین خواسته های آنها از این انتخابات، بهبود اوضاع امنیتی کشورشان است.
رقابت انتخاباتی احزاب مختلف سیاسی پاکستان با نمادها و رنگ ها و پرچم ها و شعارهای متنوع که عملا ازماه ها پیش آغاز شده، شور و حرارت خاصی در مردم این کشور برای حضور پررنگ تر در پای صندوق های رای ایجاد کرده است. مردم پاکستان به شعارها و وعده های انتخاباتی نظیر ‘مبارزه با فساد، پاکستانی جدید، دمکراسی و دفاع از حقوق مردم’ دل بسته اند.
مردم پاکستان همیشه به این گفتار از محمدعلی جناح بنیانگذار فقید کشورشان اعتقاد قلبی دارند که به آنها توصیه کرد: ‘قبل از انتخاب رهبر خود خوب فکر کنید، و وقتی که او را انتخاب کردید، از او پیروی کنید. اما اگر دیدید این رهبر به منافع شما لطمه می زند، او را بیرون بیاندازید’.
** ‘مبارزه با فساد و پاکستانی نو’، شعار انتخاباتی حزب پیشرو
اگر چه پنج حزب سیاسی عمده پاکستان در انتخابات جاری درحال رقابت هستند، اما رقابت اصلی بین سه حزب ‘تحریک انصاف پاکستان’ به رهبری عمران خان چهره محبوب ورزش کریکت این کشور، ‘مسلم لیگ نواز’ به رهبری نواز شریف(بخوانید رهبر سابق که به دلیل فساد مالی اکنون در بازداشت است) و ‘حزب مردم’ به رهبری آصف علی زرداری و فرزند جوانش بلاول بوتو زرداری درجریان است.
هر یک از سه حزب اصلی رقیب در این دوره از انتخابات پاکستان، با تمرکز بر بخشی از مسائل پیش روی کشور، شعارها و گفتمان انتخاباتی خود را متناسب با این مسائل برای جلب بیشتر آرای مردم برگزیده اند. حزب تحریک انصاف، با توجه به پرونده فساد مالی نواز شریف و حزب تحت رهبری او(مسلم لیگ نواز)، ‘ مبارزه با فساد’ و ‘ساختن پاکستانی نو’ را محور شعارهای انتخاباتی خود انتخاب کرده و وعده های زیادی در این زمینه به مردم داده است.
در واقع، عمران خان رهبر حزب تحریک انصاف که گفته می شود بیشترین شانس را در این دوره از انتخابات دارد و ارتش پاکستان هم چراغ سبزهایی در همراهی با او نشان داده، با توجه به اینکه پیش از این در مسند قدرت قرار نداشته، ظاهرا نمره منفی چندانی در کارنامه نسبتا سفیدش به ویژه در مسائل مالی ندارد و شعار خود را بر تشکیل ‘دولت پاک به دور از فساد’ متمرکز کرده است.
حزب مسلم لیگ نواز هم که تا حد زیادی اقبال خود نزد مردم را از دست داده، شعار ‘احترام به آرای مردم’ را برگزیده و از چند روز پیش از انتخابات ، با طرح این ادعا که نگران وقوع تقلب در انتخابات است، سعی دارد مردم را به سمت خود جلب کند.
حزب مردم هم که به نظر در جایگاه سوم قرار دارد، بیشتر بر شعار ‘دمکراسی’ تمرکز دارد. حزب مردم به دلیل اینکه «آصف علی زرداری» رهبر آن سوابقی از فساد مالی در کارنامه دارد، نمیتواند مدعی تشکیل دولت پاک و مبارزه با فساد اقتصادی شود.
**چالش های پیش روی دولت آینده پاکستان
مقابله با بحران کم آبی و خشکسالی قریب الوقوع و دغدغه نیاز بیش از ۲۰۰ میلیون نفر جمعیت به آب و غذا از مهم ترین چالش های دولت آتی پاکستان خواهد بود؛ ذخایر آبی و سطح آب پشت سدهای پاکستان به کم ترین میزان خود در تاریخ این کشور رسیده است.
علاوه بر بحران آب که به تازگی به پاکستان رخ نشان داده است، بحران کمبود انرژی سال ها است که بر سراسر این کشور سایه افکنده و یکی از مطالبات اصلی مردم از دولت آینده، تلاش برای رفع بحران انرژی و تامین برق و گاز مورد نیاز این کشور است. از این رو، دولت آینده هم مثل دولت های پیشین، با بحران انرژی مواجه خواهد بود.
مردم پاکستان سال هاست با بحران کمبود برق در تمام طول سال و قطعی گاز در فصل زمستان مواجه هستند و چند دولت قبلی از پس حل این بحران برنیامده اند.
دولت آینده پاکستان همچنین با چالشی بزرگ و نه چندان ناشناخته برای مردم این کشور به نام ‘تروریسم و ناامنی’ مواجه خواهد بود. امروز در نخستین ساعات برگزاری انتخابات سراسری پاکستان، انفجار بمب در یکی از شعب اخذ رای در شهر کویته مرکز ایالت بلوچستان دست کم ۲۰ کشته برای گذاشت
اگرچه طی دو سه سال اخیر و البته با برخی اقدامات جدی از سوی ارتش، اوضاع امنیت پاکستان بهبود یافته اما همچنان تروریسم و اخیرا هم زمزمه هایی مبنی بر تلاش داعش برای حضور جدی تر در پاکستان، از مهم ترین دغدغه های مردم این کشور است.
بحران مالی و اقتصادی پاکستان، سقوط بی سابقه ارزش پول ملی به ویژه در ماه های اخیر و بار سنگین بدهی های خارجی پاکستان که از دولت های قبل به دولت جدید به ارث خواهد رسید، یکی دیگر از مشکلات و مسائل جدی دولت جدید خواهد بود. هر حزب یا ائتلافی که دولت بعدی را به دست بگیرد، با کوله بار سنگینی از بدهی های خارجی و اوضاع نه چندان رو به راه اقتصادی مواجه خواهد بود.
مشکلات مربوط به سیاست خارجی و تنش های جدی در روابط پاکستان با آمریکا که در سال هایی که نه چندان دور، اصلی ترین قدرت متحد اسلام آباد بود، یکی دیگر از چالش های پیش روی دولت آتی پاکستان به شمار می رود.
دولت جدید اسلام آباد بدون شک تلاش هایی را برای ترمیم روابط تنش آلود با واشنگتن آغاز خواهد کرد. آمریکا پاکستان را متهم به کم کاری در مبارزه با تروریسم و حتی حمایت از برخی گروه های تروریستی نظیر لشکر طیبه و شبکه حقانی برای انجام جنگ نیابتی علیه هند و بر هم زدن امنیت افغانستان می داند.
از طرفی هم، آمریکا و به ویژه دولت دونالد ترامپ باب روابط گسترده با هند را باز کرده که این هم یک چالش اساسی برای پاکستان است.
ماجرای تنش های دیرینه در روابط هند و پاکستان هم می تواند چالشی دیگر برای دولت آتی اسلام آباد باشد. دولت پیشین پاکستان به نخست وزیر نواز شریف تلاش های زیادی برای کاستن از تنش های سیاسی و مرزی با هند انجام داد اما هرگز به سرانجام نرسید و بعید به نظر می رسید دولت جدید پاکستان هم ، به توجه به عمق خصومت های میان دو همسایه، بتواند بتواند گامی رو به جلو در بهبود روابط بردارد.
** اهمیت انتخابات پاکستان از منظر روابط با ایران
صرف نظر از اینکه کدام حزب پیروز انتخابات پاکستان شود و قدرت سیاسی را برای دوره پنج ساله آتی بدست گیرد، روابط پاکستان و ایران از زمان تشکیل کشور مستقل پاکستان در سال ۱۹۴۷، برغم برخی فراز و فرودها، همواره روابطی دوستانه مبتنی بر اصول همسایگی، حسن همجواری و احترام متقابل بوده است. ایران نخستین کشوری بود که استقلال پاکستان در سال ۱۹۴۷ میلادی به رسمیت شناخت و متقابلا، پاکستان اولین کشوری بود که جمهوری اسلام ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ شمسی را به رسمیت شناخت.
دولت ۵ سال اخیر پاکستان که حزب مسلم لیگ نواز در راس آن قرار داشت، از روابط خوبی با ایران برخوردار بود. در عین حال، این دولت وابستگی هایی به عربستان داشت و روابط خاص شخص نواز شریف با حکومت سلطنتی عربستان بر کسی پنهان نبود. نواز شریف که خواستار توسعه روابط هم با ایران و هم با عربستان بود، تلاش هایی برای میانجی گری برای حل اختلافات تهران-ریاض انجام داد تا حسن نیت خود را به هر دو طرف ثابت کند.
اما حزب تحریک انصاف پاکستان به رهبری عمران خان که گفته می شود شانس بیشتری برای پیروزی در این دور از انتخابات دارد، تا کنون نشان داده که تمایل چندانی به روابط ویژه با اعراب به شیوه مسلم لیگ نواز ندارد به ویژه اینکه بارها و بارها از انفعال دولت نواز شریف در برابر خواسته های عربستان به خصوص در مورد ملحق شدن پاکستان به ائتلاف نظامی تحت امر عربستان به شدت انتقاد کرده است.
رهبران تحریک انصاف همچنین بارها خواستار تقویت بیش از پیش روابط پاکستان با ایران شده اند و معتقدند اجرای قراردادهای انرژی با ایران، می تواند به رفع بحران انرژی در پاکستان کمک کند و درنگ در اجرای این قراردادها جایز نیست.
**کارشناس حوزه جنوب آسیا
