گروه طالبان بامداد جمعه ۱۹ مرداد ماه جاری در حمله ای گسترده به شهر«غزنی» مرکزاستانی به همین نام در افغانستان هجوم آوردند و اگر چه در همان ساعات نخست ۹۵ درصد این شهر را تحت تسلط درآوردند اما توان پدافند مواضع خود را نداشتند و بعد از چهار روز درگیری عقب رانده شدند.
مرزنیوز به نقل از ایرنا:گروه طالبان از شروع حمله خود به غزنی تا زمانی که وزارت دفاع افغانستان دیروز سه شنبه اعلام کرد که پاکسازی این شهر کامل شده است به شکلی پراکنده در شهر مقاومت می کرد و در جریان این درگیری ها تلفات و خسارت سنگینی به امکان عمومی و منازل مردم غزنی و نیروهای دو طرف وارد شد.
منابع بی طرف در غزنی شمار تلفات غیر نظامیان را در این حملات بین ۱۱۰ تا ۱۵۰ تن اعلام کرده اند و می گویند که ساختمان های ادارات دولتی ویران، زیرساخت های مخابراتی از بین رفته ، آب و برق شهر قطع است و اغلب مغازه ها غارت شده اند.
علاوه بر آن در این حمله طالبان دارایی های مردم را به غارت برده اند و یا به آتش کشیده و با راکت و خمپاره نابود کرده اند و فروشگاه ها را نیز به ویرانه تبدیل کرده اند.
روز گذشته وزارت دفاع افغانستان اعلام کرد که نیروهای دولتی با کمک هوایی نیروهای خارجی موفق شده اند شهر غزنی را از وجود طالبان پاکسازی کنند و جنگ های پراکنده را در حومه شهر برای نابودی کامل مهاجمان دنبال می کنند .
همه قرائن میدانی و داده های اطلاعاتی نشان می دهد که طالبان دیگر توان تصرف و نگهداری شهرهای بزرگ را در پی حملات خود ندارد و این ناتوانی بیشتر به هم افزایی قدرت ارتش ، پلیس و نیروهای مردمی افغانستان و پشتوانی نظامی و هوایی نیروهای خارجی از نیروهای دولتی باز می گردد و این نکته را طالبان بهتر از هر کس دیگری می داند.
اما با توجه به همین نکته، این سوال در ذهن شکل می گیرد که طالبان با دانستن این ضعف با چه انگیزه و هدفی به شهر غزنی حمله کرده است و اگر تنها قصد حمله چریکی داشته است چرا بعد از حمله ایستاده و مقاومت کرده است .
ایرنا فرض هایی که برای پاسخ به این سوال محمتل است را از کارشناسان جویا شده است و در لا به لای سخنان ناظران آگاه ، ابعادی برای اهداف طالبان مطرح شده است که با آن اشاره می شود.
اگر گروه طالبان می خواست در یک حمله چریکی و جنگ پارتیزانی به نیروهای دولتی و زیر ساخت های شهر غزنی ضربه بزند، نیاز به چهار روز مقابله و درگیری نداشت اما چرا به جنگ ادامه می دهد؟
«رحمت الله نبیل» رئیس سابق اداره امنیت ملی افغانستان می گوید که به باور من غزنی از اهمیت زیادی برای طالبان برخوردار است و در راستای هیم اولویت هاست که به حمله گسترده نظامی دست زده است.
وی گفت که استان غزنی در ۱۴۵ کیلومتری غرب کابل مرکز افغانستان با فاصله کمی از پایتخت واقع است و این استان با هشت استان دیگر نیز مرز مشترک دارد و در مسیر بزرگراه کابل – قندهار است و معادن مهمی نیز درآن وجود دارد .
وی افزود که «غزنی» با استان های «زابل»، «ارزگان»، «دایکندی»، «بامیان»، «وردک»، «لوگر»، «پکتیا» و «پکتیکا» مرز مشترک دارد و در عین حال با وزیرستان های دو طرف خط «دیورند» بین افغانستان و پاکستان کمترین فاصله را دارد که به گفته مقامات افغان پناهگاه اصلی طالبان محسوب می شود.
شهرستان «ناوه» غزنی در جنوب این استان بشکل پنجه ای در درون استان های زابل و پکتیا پیش رفته است که به مرز پاکستان نزدیک شده و اتفاقا این شهرستان طی ۱۸ سال گذشته در کنترل طالبان بوده و نزدیکی آن با پاکستان و وزیرستان ها از اهمیت این استان برای طالبان را آشکارتر می سازد.
نبیل گفت که مهمترین معدن «لیتیوم»، «طلا» و برخی معادن دیگر در استان غزنی وجود دارد که می تواند منبع مالی مهمی برای طالبان محسوب شود و این خود ارزش راهبردی این استان را برای دو طرف درگیر از جمله طالبان روشن می کند.
وی حمله گسترده طالبان و موفق شدن این گروه را برای تصرف بخشی از شهر غزنی در چهار روز گذشته به رغم این موضوعات ناشی از کوتاهی در مدیریت دولتی می داند.
نبیل گفت که گزارش ها و زنگ خطر سقوط غزنی بدست طالبان از دو ماه پیش به صدا در آمده بود، اما دولت هرگز آن را جدی نگرفت که سقوط شهرستان های متصل به غزنی خود نشانگر آن است .
وی از سقوط و دست بدست شدن چند باره شهرستان های «جغتو»، «خواجه عمری» و «خوگیانی» دراستان غزنی بین طالبان و نیروهای دولتی یاد کرد و گفت که از سه مسیر این شهرستان ها به شهر غزنی وصل هستند و تصرف این مناطق هشداری برای سقوط غزنی بود اما مقامات دولتی آن نادیده گرفتند و در نهایت این فاجعه بزرگ در این شهر رخ داد.
«عتیق الله امرخیل» ژنرال بازنشسته ارتش و فرمانده سابق نیروی هوایی افغانستان نیز به ایرنا گفت که طالبان از حمله به غزنی چند هدف را دنبال می کرد که با این اقدام به آن دست یافت.
وی گفت که طالبان می خواست قدرت نظامی خود را نشان دهد و همچنین در جریان گفت و گو با آمریکا برسر مسئله صلح در این کشور دست بالاتر خود را به اثبات برساند و به آمریکایی ها بفهماند که آنها توان حمله به شهرهای بزرگ در نزدیکی کابل را نیز دارند.
به باور امرخیل همچنین طالبان در این حمله خواستند به مردم این کشور نشان دهند که این گروه از مسیر چنین حملاتی نیازهای مالی و تجهیزاتی خود را از مسیر غنیمت جنگی تامین می کند و وابسته به کمک خارجی نیستند.
به گفته این کارشناس افغان هرچند تلفات این حمله برای هرسه طرف از جمله دولت، غیر نظامیان و طالبان بالا بود اما متحمل شدن چنین تلفاتی برای طالبان قابل پذیرش است، زیرا از دید آنها در این شرایط با وارد کردن این گونه ضربه ها به دولت ، توان چانه زنی آنها در میز مذاکره بالا می رود.
حضور چهار روزه طالبان در شهر غزنی و خساراتی که به بار آورد قابل جبران در کوتاه مدت نیست، زیرا علاوه بر تخریب ساختمان های و دوایر دولتی، فروشگاه ها و منازل مردم و زیرساخت های مخابراتی و تاسیسات خدمات شهری مانند آب و برق نیز بشدت آسیب دیده اند و توان اقتصادی برای جبران این حد خسارت وجود ندارد.
«فرهان حق» یکی از معاونان سازمان ملل متحد در نیویورک اعلام کرد که بیش از ۱۰۰ غیر نظامی در غزنی کشته شده است و مردم نیاز عاجل به آب و غذا دارند و با بازگشت آرامش نسبی و دورتر شدن طالبان از شهر ، شماری از مردم اقدام به کوچ از این شهر کرده اند و عازم کابل هستند.
«بازمحمدهمت» رئیس بیمارستان غزنی به رسانه های محلی این کشور گفته است که اجساد ۱۱۳ پلیس در بیمارستان انتقال داده شده و هنوز هم در منطقه «قلعه آرزو» این شهر اجساد سربازان ارتش وجود دارد که به بیمارستان نرسیده است.
به گفته وی از ۱۹۰ زخمی ، ۵۵ تن نظامی و باقی غیر نظامی هستند که در بیمارستان مرکزی غزنی حضور دارند اما امکانات درمان به اندازه نیاز در بیمارستان وجود ندارد.
به گفته مسئولان افغان هنوز گزارش های کامل از میزان تلفات و خسارات نیروهای دولتی و نهادهای غیر دولتی ارایه نشده است ، زیرا بتازگی جنگ در داخل شهر متوقف شده است و فرصت برای جمع آوری آمار فراهم نشده است.
دفتر صلیب سرخ جهانی در افغانستان نیز روز گذشته اقدام به ارسال کمک به غزنی کرد و اعلام کرده است که آنها در مسیر غزنی شاهد انتقال ۲۰۰ تابوت برای اولین بار به شهر غزنی بودند.
برخی منابع محلی امروز چهارشنبه اعلام کردند که ۱۵ غیر نظامی در حملات هوایی نظامیان خارجی به شهر غزنی کشته شده اند اما دولت و نظامیان خارجی در این باره اعلام موضع نکرده اند.
هنوزهم زمان برای روشن شدن همه ابعاد تخریب و ویرانی شهر غزنی باقی است زیرا هنوزهم درگیری های پراکنده در حومه شهر وجود دارد و فرصت برای حضور رسانه ها و نهادهای بی طرف برای بررسی این فاجعه فراهم نشده است.
