خبرها گویای آن است که امروز دوشنبه کشورهای عضو سازمان ملل نشستی را برگزار خواهند کرد که طی آن به وضعیت حقوق بشر و نقض آن در عربستان سعودی رسیدگی خواهند کرد. عربستانی که به نظر می رسد شرایط حاد کنونی خود را به دلیل حضور ‘محمد بن سلمان’ در مسند قدرت تجربه می کند.
مرزنیوز به نقل از ایرنا:موضوع نقض حقوق بشر در عربستان که همواره یکی از دغدغه های مهم و دامنه دار جامعه جهانی بوده، گرچه در ادوار گذشته با تلاش پرپیمانه ! آل سعود و دولت های حامی آن به ویژه ایالات متحده آمریکا نادیده گرفته می شد، اما این بار و به بهانه قتل ‘ جمال خاشقچی ‘ به عنوان یک روزنامه نگار قرار است به طور جد از سوی نمایندگان دولت های دور و نزدیک در سازمان ملل مورد بررسی و سوال قرار بگیرد.
هر چند از هم اکنون می توان مخالفت نمایندگان رژیم صهیونیستی، آمریکا و برخی دولت های دیگر از جمله سه کشور متحد آل سعود یعنی مصر، بحرین و امارات متحده عربی با هرگونه محکومیت آل سعود و شخص بن سلمان را حدس زد، اما صرف نظر از این، بیشتر اعضای سازمان ملل بدون تردید با محکوم کردن جنایت و اعمال ضد حقوق بشری سعودی ها عزم خود را برای اصلاح رفتار سعودی ها و رعایت حقوق بشر از سوی یکی از پر رمز و رازترین خاندان تاریخ جهان یعنی آل سعود، بار دیگر به نمایش خواهند گذاشت.
به هر روی قضاوت در باره رفتار ضد حقوق بشری در عربستان و به ویژه جنایاتی که توسط شخص بن سلمان به عنوان بانی و مسبب اصلی آن در دوران جدید صورت گرفته، برعهده افکار عمومی و جهانیان خواهد بود، اما آنچه که به نظر می رسد از درجه اهمیت بیشتری برخوردار است، اینکه به فرض بن سلمان مجبور شود تحت تاثیر افکار عمومی از قدرت کنار برود، آیا آل سعود خواهد توانست رفتار محافظه کارانه و منطبق با قواعد حقوق بشری را پس از او در پیش بگیرد، یا جانشین ولیعهد بدون توجه به دغدغه های بین الملل به کارهای عقب افتاده بن سلمان ادامه داده و رفتارهای وی را دنبال خواهد کرد.
برای پاسخ به این سوال ابتدا باید بدانیم که چه گزینه یا گزینه هایی ممکن است به جای بن سلمان به عنوان ولیعهد مطرح شوند و از میان آنها چه کسی انتخاب خواهد شد، و آیا می توان امیدوار بود که جانشین بن سلمان برخلاف او از بلند پروازی جاهلانه پرهیز کرده و جای بریزو بپاش های متداول در خاندان آل سعود و نیز خرید تسلیحات جورواجور از غرب و شرق، به امورات داخلی و رفاه مردم کشورش بپردازد، آیا اساسا چنین شخصی با چنین ویژگی هایی را می توان در خاندان آل سعود یافت؟
اگر به سرعت بخواهیم به این پرسش پاسخی صریح و روشن بدهیم، باید گفت که متاسفانه خیر ! یافتن چنین شخصی در شرایط کنونی دور از ذهن و تقریبا بعید است.
گرچه این پاسخ بسیار تاسف انگیز و توام با یاس و نومیدی است، اما با کمی اغماض می توان گفت که، به رغم این اظهار نظر صریح، جانشین احتمالی بن سلمان هر شخصی که باشد، کاملا به این امر واقف خواهد بود که بن سلمان در مدت ولیعهدی خود به قدری ناشیانه و ناپخته رفتار کرد که دست کم شرایط کنونی ادامه فعالیت های وی در بیشتر موارد تقریبا محال خواهد بود و ولیعهد جدید هم بدون تردید تا مدت ها ناچار خواهد بود تمام تمرکز خود را بر اصلاح خرابی های ناشی از عملکرد محمد بن سلمان معطوف کند.
این بدان معنا خواهد بود که باید منتظر روزهای آرامتری در رفتار سیاسی آل سعود در دوران ‘ پسا بن سلمان ‘ بود.
اما پرسش دیگر در این راستا این خواهد بود، فردی که در شرایط کنونی بتواند جانشین احتمالی بن سلمان باشد و نامش نیز کم و بیش بر زبان هاست، به نظر می رسد ‘ امیر احمد بن عبدالعزیز آل سعود ‘ باشد که به احتمال زیاد به عنوان ولیعهد و وزیر دفاع عربستان تعیین خواهد شد. قطعا با برکناری بن سلمان و روی کار آمدن احمد بن عبدالعزیز جانشین ولیعهد نیز تغییر یافته و به نظر می رسد امیر محمد بن نایف آل سعود نیز کرسی جانشینی ولیعهد را اشغال کند.
گفته شده احمد بن عبدالعزیز ۷۶ ساله که کوچکترین فرزند ملک عبدالعزیز است مدتها در انگلیس اقامت داشته و مدت کوتاهی نیز به عنوان وزیر کشور عربستان فعالیت می کرده، فردی میانه رو با روحیه خاصی است که در زمینه های بسیاری نیز با محمد بن سلمان به عنوان فرزند پنجم پادشاه سعودی اختلاف نظر دارد.
برخی از ناظران معتقدند احمد بن عبدالعزیز در واقع روی دیگر محمد بن سلمان است که با چهره ای مقبول تر خواهد توانست سرو سامانی به امورات آل سعود در شرایط کنونی بدهد، اما در مقابل برخی از کارشناسان نیز وی را روی دیگر سکه سیاست غرب و به ویژه انگلیس برای اداره امور عربستان می دانند که در واقع و در ماهیت خود فرق چندانی با سلف خود ندارد. محافظه کاری، روحیه مشورت گیری و نیز تجربه بالا در شاهزادگی و نیز آشنایی نسبی با حوزه سیاست از ویژگی های احمد بن عبدالعزیز است که با توجه به سن و سال وی می توان برخی از رفتارهای وی را در حوزه سیاسی از هم اکنون پیش بینی کرد.
بنابراین اگر سناریو کنار گذاشتن بن سلمان از مسند قدرت مطرح باشد، باید به زودی شاهد نوعی جایگزینی سیاست محافظه کارانه به جای سیاست افراط گرایانه در امورات مربوط به عربستان باشیم و مهمتر از آن باید منتظر حضور پررنگ تر لندن در صحنه سیاسی و تجاری این کشور نیز باشیم. امری که ممکن است به نوعی نمی توان آن را بدون برنامه ریزی شده از سوی آمریکا و انگلیس دانست. سیاستی که موجب تغییر تاکتیکی متولی دوشیدن گاو شیرده نیز خواهد شد.
