کارشناسان منطقه ای می گویند ترکیه که درهشت سال اول حاکمیت حزب عدالت و توسعه با پیروی از سیاست تنش صفر با همسایگان ، در جهان غرب و شرق جایگاه رفیعی پیدا کرده بود ٬ به دلیل جاه طلبی و بلند پروازی ها در پنج سال اخیر٬ در سطح جهان با کاهش محبوبیت رو به رو شده است.
مرزنیوز به نقل از ایرنا،تحولات اخیر درصحنه بین المللی پس از دوران موسوم به بهار عربی و به ویژه پس از بروز بحران در سوریه و حمایت شتاب زده ترکیه از معارضان سوری ، دستاوردهای هشت ساله حزب حاکم عدالت و توسعه (۲۰۰۲ – ۲۰۱۰ ) را به باد داد و اکنون آنکارا با چالشی عمیق در از دست دادن محبوبیت حزب حاکم در داخل و انزوای سیاسی در خارج رو به رو شده است.
آنکارا در سال های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۰ از یک سو روند همگرایی با اتحادیه اروپا را پی گرفت ، با آمریکا مناسبات راهبردی خود را گسترش داد و حتی همزمان خواستار عضویت در سازمان شانگهای شد.
در این مدت ترکیه هم چنین به عنوان میانجی میان رژیم صهیونیستی و سوریه عمل کرد و از سوی دیگر اهداف جدیدی را در ارتباط با ایران، عراق ، سوریه، روسیه و آمریکا طرح ریزی کرد و در کشورهای آفریقایی جای پایی برای خود باز کرد.
ناظران سیاسی عقیده دارند بلند پروازی ترکیه و رویای احیای امپراتوری عثمانی در پنج سال گذشته به ویژه پس از آغاز بحران در سوریه٬ ترکیه را به سمت اشتباهات فاحشی سوق داد و آنکارا را به پایان دوره طلایی خود نزدیکتر کرد. این سیاست از یک سو موجب ناخشنودی کشورهای همسایه شد و از سوی دیگر با ناخشنودی غرب رو به رو گردید چرا که غرب هرگز حاضر نبود که ترکیه از محدوده تعیین شده در نقشی که بر عهده داشت٬ فراتر برود.
یاشار یاکیش، وزیر امور خارجه اولین دوره حکومت حزب عدالت و توسعه در خصوص موقعیت ترکیه در تحولات فعلی در منطقه و جهان گفت : براساس شواهد موجود٬ می توان گفت که روسیه یکی از بازیگران اصلی در سوریه است و این در حالی است که دیگر نمی توان ترکیه را به عنوان بازیگر اصلی در نظر گرفت. در واقع به نظر می رسد بازیگران اصلی در بحران سوریه، ایران، آمریکا و روسیه هستند و احتمال وقوع اتفاقی خارج از اراده آن ها در این کشورعربی وجود ندارد و از طرفی دیگر باید دانست که خواسته های آن ها چندان منطبق با خواسته ترکیه نیست.
یاکیش در بخش دیگری از اظهاراتش درباره هرگونه عملیات نظامی ترکیه در سوریه گفت: من بر این باورم که ورود سربازان ترکیه به خاک سوریه می تواند چالش های بسیاری برای این کشور به همراه داشته باشد و همچنین ممکن است ترکیه در سوریه با روسیه مواجه شود. در حقیقت، اگر ترکیه در سوریه مداخله نظامی کند، احتمال موفقیتش بسیار کم خواهد بود و از سوی دیگر پایان این جنگ بسیار دشوار خواهد بود.
وی افزود: بر همین اساس ٬ در خصوص هرگونه اقدام نظامی ترکیه در سوریه، نه تنها باید احتمال پیروزی را کنار گذاشت بلکه هرگونه عقب نشینی از این مداخله نظامی نیز بسیار سخت خواهد بود.
سیاست های خصمانه ترکیه علیه سوریه و تنش زایی ترکیه در مناسبات با همسایگان و درگیر شدن با روسیه و مصر در پنج سال گذشته ٬ در سیاست داخلی ترکیه نیز نقش مهمی داشته و موجب چند قطبی شدن جامعه و تشدید اختلافات دولت با کردها و علوی های این کشور شده است ٬ سه حزب مخالف ترکیه نیز حاضر به همکاری با یکدیگر و با حزب حاکم نبوده و این امر نیز به روند وفاق ملی ضربه زده و مجلس ترکیه قادر به تصویب و تدوین قوانین با همکاری احزاب مخالف و حزب حاکم برای رهایی جامعه از درگیری ها و مشاجرات بر سر مسائل قومی و مذهبی نمی باشد.
ناظران سیاسی عقیده دارند سیاست خارجی ترکیه بر اساس واقعیت های جامعه ترکیه و ترکیبب قومی و مذهبی این کشور در گذشته محتاطانه و تدافعی بود و شعار صلح در وطن و صلح در جهان موجب تقویت دوستی ها در داخل کشور و توسعه مناسبات با جهان خارج شده بود. ولی در سال های اخیر با تلاش دولتمردان ترکیه برای رسیدن به اهداف خود از منظر برادر بزرگتر٬ این رویکرد منجر به فاصله گرفتن همسایگان و سایر قدرت های منطقه ای از ترکیه شد.
اولوچ اوز اولکر از سفرای بازنشسته ترکیه و دیپلمات کهنه کار این کشور عقیده دارد که یکی از مهم ترین اشتباهات حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه در سال های اخیر٬ پیگیری سیاست خارجی بلند پروازانه بود؛ به ویژه بیانات احمد داووداوغلو مبنی بر اینکه ترکیه بازیگر اصلی منطقه است و می تواند نظم منطقه را بر پایه خواست خود تغییر بدهد .
وی اضافه کرد: جایگاه واقعی سیاست و امکانات راهبردی ترکیه با این دیدگاه همخوانی ندارد و ترکیه باید با ترک اینگونه سیاست های خود بزرگ بینی و پرهیز از ادامه سیاست های کینه جویی٬ به سیاست صلح در جهان و صلح در وطن بازگردد و این واقعیت را فراموش نکند که سیاست خارجی عرصه دوستی ها و دشمنی های دائمی نیست و تنها منافع ملی است که معنا دارد.
به گفته وی ترکیه از غرب (آمریکا و اتحادیه اروپا) فاصله گرفته، اما نتوانست جایگزین مناسبی برای آن پیدا کند . ترکیه به عضویت سازمان همکاری های شانگهای پذیرفته نشد واینگونه ترکیه در حال حاضر به نوعی منزوی شده است.
ناظران سیاسی بازگشت ترکیه به سیاست تنش صفر با همسایگان و توسعه مناسبات با روسیه را هم به نفع ترکیه و هم به نفع منطقه ارزیابی می کنند.
لینک خبر:https://marznews.com/?p=92629
