بازگشایی مرز سومار در شهرستان گیلانغرب به روی زائران در اربعین امسال برای نخستین بار، یکی از دستاوردهای مهم دولت چهاردهم در توسعه مسیرهای زیارتی غرب کشور است؛ اقدامی که با پیگیری‌های ملی و استانی، اختصاص بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار و اجرای طرح‌های زیرساختی در پایانه و راه‌های دسترسی، ظرفیت تازه‌ای را در کنار مرز خسروی برای تردد زوار ایجاد کرد و سومار را در مسیر تبدیل شدن به مرزی با کارکرد همزمان زیارتی، تجاری و ترانزیتی قرار داد.
به گزارش مرزنیوز و به نقل از ایرنا؛ مرز سومار سال‌ها یکی از گذرگاه‌های مهم تجاری استان کرمانشاه با عراق بوده است؛ مرزی که ظرفیت‌های اقتصادی آن همواره مورد توجه قرار داشته اما استفاده از آن برای تردد زائران اربعین یکی از مطالبات مردم منطقه و مسوولان محلی بود.
این مطالبه در دولت چهاردهم وارد مرحله تازه‌ای شد و با پیگیری استاندار کرمانشاه، فرماندار گیلانغرب و مجموعه دستگاه‌های اجرایی و ملی، سومار برای نخستین بار در مسیر تردد زائران اربعین قرار گرفت.
استان کرمانشاه که پیش از این تردد زائران عتبات عالیات را از مرز خسروی تجربه کرده بود، با فعال شدن سومار عملاً صاحب دومین ظرفیت مرزی برای جابه‌جایی زائران اربعین شد؛ اتفاقی که به گفته مسوولان، آغاز فصل تازه‌ای برای توسعه و میزبانی از زائران در این منطقه است.
منوچهر حبیبی استاندار کرمانشاه نیز پیش از آغاز اربعین امسال بر ضرورت راه‌اندازی تردد مسافری از سومار تأکید کرده و توسعه این مرز را همزمان در ابعاد زیارتی و اقتصادی دنبال کرده است.
بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان برای آماده‌سازی سومار
برای آماده‌سازی مرز سومار و فراهم کردن زیرساخت‌های مورد نیاز تردد زائران، بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار از محل منابع مختلف اختصاص یافت و قراردادهای لازم برای اجرای طرح‌های زیرساختی نیز منعقد شد.
استاندار کرمانشاه اعلام کرده است این اعتبار برای تسریع در آماده‌سازی مرز سومار اختصاص یافته و همزمان موضوع توسعه زیرساخت‌ها و تسهیل تردد زائران با طرف عراقی نیز پیگیری شده است.
این سرمایه‌گذاری در شرایطی انجام شد که سومار پیش از این عمدتاً کارکرد تجاری داشت و برای تبدیل شدن به یک مرز مسافری، نیازمند ایجاد و تکمیل زیرساخت‌های جدید بود.
در همین چارچوب، پایانه مسافری، مسیرهای دسترسی، امکانات خدماتی و زیرساخت‌های مورد نیاز برای ورود زائران در دستور کار قرار گرفت و دستگاه‌های مختلف اجرایی، راهداری، انتظامی، مرزبانی و خدمات‌رسان برای آماده‌سازی مرز پای کار آمدند.
مسیر اختصاصی؛ جداسازی زیارت از تجارت
یکی از مهم‌ترین اقدامات انجام شده برای فعال شدن سومار در اربعین، ایجاد مسیر دسترسی اختصاصی برای زائران بود تا تردد مسافری با فعالیت ناوگان تجاری تداخل نداشته باشد.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که سومار برخلاف برخی مرزهای صرفاً زیارتی، همچنان یک مرز فعال تجاری است و باید ظرفیت اقتصادی آن در کنار کارکرد جدید زیارتی حفظ شود.
احداث مسیر اختصاصی و جانمایی پایانه مسافری، بخشی از برنامه‌ای بود که برای تبدیل سومار به یک مرز دوکارکردی دنبال شد؛ مرزی که بتواند همزمان پذیرای زائران اربعین باشد و جریان تجارت با عراق را نیز ادامه دهد.
سومار باید به مرزی ملی و دائمی تبدیل شود
فرماندار گیلانغرب از جمله مدیرانی است که پیگیری فعال شدن ظرفیت مسافری سومار را دنبال کرده است.
حشمت رضایی با اشاره به بازگشایی این مرز برای زائران در اربعین امسال، بر این موضوع تأکید دارد که سومار نباید تنها در یک مقطع خاص مورد استفاده قرار گیرد، بلکه باید با تکمیل زیرساخت‌ها به مرزی ملی و دائمی برای تردد زائران تبدیل شود.
این نگاه، اهمیت مرحله بعدی کار را نشان می‌دهد؛ چرا که بازگشایی مرز، نقطه پایان نیست بلکه آغاز فرآیندی برای تثبیت تردد مسافری و توسعه زیرساخت‌های سومار در سال‌های آینده است.
رئیس ستاد مرکزی اربعین؛ حمایت از توسعه سومار
علی‌اکبر پورجمشیدیان، معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور و رئیس ستاد مرکزی اربعین نیز در مردادماه امسال و در جریان بررسی روند تردد زوار ضمن حضور در مرز سومار بر توسعه زیرساخت‌های این مرز برای تردد زائران تأکید کرد.
پیش از آغاز اربعین امسال نیز وی اعلام کرده بود با تکمیل زیرساخت‌های مورد نیاز، تردد آزمایشی زائران از سومار آغاز خواهد شد؛ موضوعی که نشان‌دهنده ورود این مرز به برنامه رسمی تردد زائران اربعین کشور بود.
حمایت ستاد مرکزی اربعین از فعال شدن مسیر زیارتی سومار، در کنار پیگیری استاندار و فرماندار، نشان می‌دهد این طرح از سطح یک مطالبه محلی فراتر رفته و به بخشی از برنامه توسعه مسیرهای زیارتی کشور تبدیل شده است.
راه؛ حلقه تکمیل‌کننده دستاورد سومار
اگر بازگشایی مرز را بروی زائران نخستین گام برای ورود سومار به مسیرهای زیارتی بدانیم، تکمیل شبکه راه‌های دسترسی گام مهم بعدی برای ماندگار کردن این دستاورد است.
در همین چارچوب، محور گیلانغرب ـ سومار از مسیر زله‌زرد از مهم‌ترین پروژه‌های ارتباطی منطقه به شمار می‌رود؛ طرحی که تکمیل آن می‌تواند مسیر ارتباطی گیلانغرب با مرز سومار را تقویت و زمینه دسترسی مناسب‌تر به این مرز را فراهم کند.
پروژه راه گیلانغرب به سومار در محور زله‌زرد از طرح‌های مهم منطقه است و در سال‌های مختلف اجرای قطعات آن دنبال شده است، همچنین در برنامه‌های جدید توسعه زیرساختی استان، تکمیل این محور همچنان مورد تأکید قرار دارد.
اهمیت زله‌زرد پس از اربعینی شدن سومار دوچندان شده است؛ چرا که این محور دیگر صرفاً یک مسیر ارتباطی برای فعالیت‌های اقتصادی نیست و می‌تواند در خدمت تردد زائران، جابجایی کالا و ارتباط شهرستان گیلانغرب با مرز قرار گیرد.
زله‌زرد؛ پیوند زیارت و تجارت
زله‌زرد با عنوان «شاهرگ نوظهور پیوند تجاری و زیارتی ایران و عراق» به خوبی اهمیت این مسیر را در آینده سومار نشان می‌دهد.
اهمیت ملی جاده زله‌زرد به سومار زمانی آشکار می‌شود که بدانیم تکمیل این کریدور، مسافت زمینی گیلانغرب تا بغداد پایتخت را ۷۰ کیلومتر و تا کربلای معلی را ۵۰ کیلومتر کاهش می‌دهد و تکمیل این مسیر می‌تواند سومار را به یکی از نزدیک‌ترین و مهم‌ترین مسیرهای زمینی ایران به مرکز عراق تبدیل کند و در کنار تسهیل تردد زائران، ظرفیت‌های اقتصادی و تجاری منطقه را نیز تقویت کند.
از این منظر، سرمایه‌گذاری در جاده زله‌زرد تنها یک پروژه راهسازی نیست؛ بلکه بخشی از یک زنجیره توسعه است که از مرز سومار آغاز می‌شود، از مسیر راه ادامه می‌یابد و در نهایت به رونق زیارت و تجارت در غرب کرمانشاه منتهی می‌شود.
توسعه سومار در مسیر تجارت و زیارت
منوچهر حبیبی، استاندار کرمانشاه در برنامه‌های توسعه سومار بر تقویت همزمان ظرفیت‌های اقتصادی و زیارتی این مرز تأکید کرده است.
در سفر وی به عراق نیز موضوع توسعه مرزهای سومار و مندلی و تسهیل تردد زائران در کنار گسترش همکاری‌های اقتصادی و تجاری با طرف عراقی دنبال شد؛ موضوعی که نشان می‌دهد توسعه سومار در نگاه مدیریت استان صرفاً به اربعین محدود نیست.
این رویکرد می‌تواند سومار را در سال‌های آینده به یکی از محورهای مهم ارتباطی ایران و عراق در غرب کشور تبدیل کند؛ ظرفیتی که هم برای زائران و هم برای فعالان اقتصادی اهمیت دارد.
تداوم فعالیت تجاری سومار و تقویت مبادلات تجاری
باز شدن مرز سومار به روی زائران به معنای کنار گذاشتن کارکرد تجاری این مرز نیست، این مرز همچنان یکی از مرزهای تجاری فعال استان کرمانشاه با عراق است و حفظ این ظرفیت در کنار تردد مسافری، یکی از ویژگی‌های مهم آن محسوب می‌شود.
به همین دلیل، ایجاد مسیر مستقل زائران و تفکیک جریان مسافری از فعالیت تجاری اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا توسعه تردد زائران نباید موجب اختلال در جریان کالا و فعالیت بازرگانان شود.
به این ترتیب، سومار می‌تواند الگویی از یک مرز چندمنظوره باشد؛ مرزی که در طول سال نقش اقتصادی خود را حفظ کند و در ایام اربعین نیز ظرفیت زیارتی آن فعال شود.
دولت چهاردهم و یک مطالبه که به اقدام تبدیل شد
تبدیل سومار از یک مرز تجاری به مرزی با قابلیت تردد زائران، نتیجه یک اقدام منفرد نیست؛ بلکه حاصل مجموعه‌ای از تصمیم‌ها، پیگیری‌ها، تأمین اعتبار و اجرای طرح‌های زیرساختی است.
در این میان، اختصاص بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای آماده‌سازی مرز، ایجاد زیرساخت‌های مسافری، احداث مسیر اختصاصی، پیگیری توسعه راه‌های دسترسی و رایزنی با طرف عراقی، مجموعه اقداماتی است که در کنار هم امکان تحقق این مطالبه را فراهم کرد.
از این منظر، بازگشایی سومار برای اربعین را می‌توان یکی از نمودهای سیاست دولت چهاردهم برای توسعه مرزهای زمینی، تسهیل تردد زائران و تقویت ظرفیت‌های اقتصادی مرزی دانست.
دستاوردی که باید ماندگار شود
اکنون که نخستین گام برداشته شده، مهم‌ترین موضوع، حفظ و تثبیت این دستاورد است، تکمیل محور زله‌زرد، توسعه پایانه مسافری، ارتقای امکانات خدماتی، بهبود مسیرهای دسترسی و استمرار حمایت‌های ملی و استانی، عواملی هستند که می‌توانند تجربه نخستین سال را به یک ظرفیت دائمی تبدیل کنند.
سومار اینک تنها یکی از مرزهای تجاری کشور نیست، این مرز با ورود به چرخه تردد زائران اربعین، فصل تازه‌ای از فعالیت خود را آغاز کرده است؛ فصلی که در آن زیارت، راه و تجارت در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.
بازگشایی مرز سومار در دولت چهاردهم، در واقع گشودن یک مسیر تازه برای غرب کرمانشاه است، مسیری که از مطالبه تردد زائران آغاز شد، با سرمایه‌گذاری و اجرای زیرساخت‌های مرزی و راهسازی شکل گرفت و اکنون می‌تواند به بستری برای توسعه همزمان زیارت، تجارت و ترانزیت تبدیل شود.
اگر تکمیل طرح‌های ارتباطی، به‌ویژه محور زله‌زرد، در کنار توسعه پایانه و حفظ حمایت‌های ملی ادامه یابد، سومار می‌تواند از یک تجربه نخستین اربعینی به یک ظرفیت پایدار و ملی برای تردد زائران و مبادلات اقتصادی ایران و عراق تبدیل شود؛ دستاوردی که ارزش آن تنها در یک فصل اربعین خلاصه نمی‌شود و می‌تواند آثار آن در توسعه گیلانغرب و غرب کرمانشاه در تمام سال نمایان باشد.
به گزارش ایرنا؛ استان کرمانشاه افزون بر ۳۷۱ کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق دارد و تردد زائران اربعین و عتبات عالیات از مرز خسروی در شهرستان قصرشیرین انجام می‌شود.
مرز سومار در فاصله پنج کیلومتری شهر نفت شهر قرار دارد و فاصله این شهر با گیلانغرب ۶۷ کیلومتر است و فاصله آن در نوار مرزی جمهوری اسلامی ایران با شهر مندلی عراق ۱۵ کیلومتر است.
بخش سومار در فاصله ۹۰ کیلومتری شهر قصرشیرین واقع شده است و با عراق ۸۶ کیلومتر مرز مشترک دارد. این بخش دارای ۲ شهر سومار و نفت شهر و ۱۳ روستا است.
در آن سوی مرز و در عراق، نزدیک ترین شهر به سومار، شهر مندلی از توابع فرمانداری بلدروز است. بازارچه مرزی سومار فاصله حمل کالا را به بغداد کوتاه‌تر کرده است و اکنون عمده کالا از این معبر به استان‌های شرقی عراق صادر می‌شود.
مرز سومار نیز به شهرهای اصلی عراق مخصوصا بغداد نزدیک است اما به سبب تخریب کامل آن در جریان جنگ ۸ ساله هنوز تا کامل شدن زیرساخت ها فاصله دارد.
لینک کوتاه: https://marznews.com/?p=219512
