خط مرزی ایران – عراق، نام خط مرزی ۱۶۱۰ کیلومتری بین دو کشور ایران و عراق می باشد که در جنوب از خط تالوگ اروند رود (در عراق به اسم شط العرب نامیده می شود) شروع می شود و در نقطه سهگانه مرز ایران، عراق، و ترکیه در کوه دالمپر در شمال ختم می شود.
به گزارش مرزنیوز و به نقل از بهداشت نیوز؛ استان های ایرانی خوزستان، ایلام، کرمانشاه، کردستان و آذربایجان غربی قسمتی از این مرز را در بر می گیرند. ایران در بین همسایگانش، طولانی ترین مرز را با عراق دارد.
حدود ۱۴۵۸ کیلومتر خط مرزی بین کشور ایران و عراق وجود دارد. ایران در بین همسایگانش، طولانیترین مرز را با کشور عراق دارد. استانهای خوزستان، ایلام، کرمانشاه، کردستان و آذربایجان غربی بخشی از این مرز را در بر میگیرند.
پایانههای مرزی ایران و عراق
ایران و عراق دارای چندین پایانه مرزی هستند:
- شلمچه
- چذابه
- مهران
- خسروی
- پرویزخان
- باشماق
- تمرچین
نکته: با توجه به سیاستهای کاری هر دو کشور در زمانهای مختلف ممکن است برخی مرزها باز یا بسته شوند.
مرز شلمچه
![]() |
تصویر ۱- پایانه مرزی شلمچه |
شلمچه یکی از منطقههای مرزی در غرب خرمشهر و یکی از مرزهای میان ایران و عراق میباشد . این مرز نزدیکترین نقطه مرزی به شهر بصره در کشور عراق میباشد.
شلمچه از نظر موقعیت مکانی جنوبیترین مرز زمینی ایران و عراق محسوب میشود. فاصله مرز شلمچه تا بصره چیزی در حدود ۲۰ کیلومتر میباشد.
فاصله شلمچه تا نجف تقریباً ۴۶۰ کیلومتر،
فاصله شلمچه تا کربلا ۶۵۰ کیلومتر،
فاصله شلمچه تا بغداد تقریباً ۶۵۰ الی ۷۰۰ کیلومتر،
فاصله شلمچه تا کاظمین ۷۲۰ کیلومتر،
فاصله شلمچه تا سامرا ۷۸۰ الی ۸۰۰ کیلومتر میباشد.
مرز چذابه (چزابه)
چذابه در ۱۷ کیلومتری شمال غربی شهر بستان و در ۱۱۰ کیلومتری شمال غرب اهواز واقع شده است.
فاصله پایانه مرزی چزابه تا شهر نجف ۳۸۲ کیلومتر،
چزابه تا شهر کربلا ۴۶۰ کیلومتر ،
چزابه تا شهر کاظمین ۵۷۰ کیلومتر،
چزابه تا شهر سامرا ۶۸۲ کیلومتر میباشد.
مرز مهران
مهران شهری در استان ایلام است. این شهر در فاصله ۸۵ کیلومتری جنوب غربی شهر ایلام واقع شده است.
مسیرهای رسیدن به شهر مهران:
- کرمانشاه، اسلامآباد، ایوان، ایلام، مهران
- کرمانشاه، حمیل، سرابله، ایلام، مهران
- خرمآباد، کوهدشت، سرابله، ایلام، مهران
- خرمآباد، دره شهر، بدره، ایلام، مهران
- خوزستان، اندیمشک، دهلران، مهران
- ایلام، ملکشاهی، مهران
مرز مهران یکی از پرترددترین مرزهای رسمی ایران است که نزدیکی آن به شهرهای مذهبی عراق این مرز را به یکی از مهمترین مرزهای رفت و آمد زائران و صدور کالا به کشور عراق تبدیل کرده است. مرز مهران علاوه بر روزهای اربعین در تمامی سال شاهد بیشترین تردد زائران به عتبات عالیات است و همین عامل باعث شده امروز این مرز بهعنوان مهمترین مرز زمینی کشور به عراق نیز شناخته شود.
فاصله مهران تا کوت ۸۲ کیلومتر،
مهران تا بغداد ۲۵۵ کلیومتر،
مهران تا نجف ۳۰۳ کیلومتر،
مهران تا کربلا ۲۷۹ کلیومتر،
مهران تاکاظمین ۲۸۳ کیلومتر،
مهران تا سامرا ۴۴۴ کیلومتر میباشد یکی از نکات قابل توجه در خصوص مرز مهران امنیت مسیرهای این مرز تا شهرهای زیارتی عراق است.
مرز خسروی
کرمانشاه دارای دو مرز رسمی خسروی و پرویزخان و مرز نیمه رسمی سومار با کشور عراق است. مرز خسروی شمالیترین مرز و قدیمیترین مرز اعزام زائران به عراق میباشد، به همین دلیل دارای امکانات بیشتری نسبت به سایر پایانههای مرزی عراق است.
مرز خسروی واقع در شهرستان قصرشیرین و یکی از پایانههای مرزی بین ایران و عراق میباشد و سبب برقراری ارتباط بین بخش عربی عراق با ایران شدهاست. شهرستان قصرشیرین با داشتن ۱۸۶ کیلومتر مرز مشترک با عراق دارای دو مرز رسمی پرویزخان و خسروی میباشد که مرز رسمی پرویزخان با اقلیم کردستان عراق و مرز خسروی با حوزه عربی کشور عراق هممرز است. مرز خسروی نزدیکترین نقطه از کشورمان به بغداد، کربلا، کاظمین و سامرا است.
فاصله مرز خسروی تا بغداد پایتخت عراق ۱۹۰ کیلومتر،
خسروی تا نجف ۳۸۰ کیلومتر،
خسروی تا کربلا ۳۱۵ کیلومتر ،
خسروی تا کاظمین ۲۰۳ کیلومتر
و خسروی تا سامرا نیز ۳۲۶ کیلومتر میباشد.
مرز پرویزخان
![]() |
تصویر ۲- پایانه مرزی پروزخان |
مرز پرویزخان یکی از مرزهای غربی ایران است که در شهرستان قصر شیرین در استان کرمانشاه واقع شدهاست و ارتباط ایران را با اقلیم کردستان عراق مقدور میسازد. بازارچه مرزی پرویز خان یکی از قطبهای اقتصادی کشور است. پرویزخان یکی از مرزهای مشترک با عراق و بازارچههای پررونق و بینالمللی ایران در شهرستان قصرشیرین استان کرمانشاه است. مرز پرویزخان هم مرز با بخش کُردنشین کشور عراق و از گذشتههای دور محل داد و ستد ایرانیان و عراقیها بوده است. شهرستان مرزی قصرشیرین در غرب کرمانشاه دارای ۱۸۶ کیلومتر مرز مشترک با عراق است که در امتداد این مرز، ۲ معبر رسمی پرویزخان و خسروی قرار دارد که مبادلات اقتصادی، تجاری و صادرات کالا به اقلیم کردستان و حکومت مرکزی عراق از این ۲ مرز انجام می شود.
مرز باشماق
![]() |
تصویر ۳- مرز باشماق |
باشماق یکی از روستاهای شهرستان مریوان در استان کردستان ایران است. مرز زمینی تمرچین در پیرانشهر و مرز باشماق در مریوان از مرزهای نزدیک به استان سلیمانیه در بخش کردستان عراق میباشد.
مرز تمرچین
![]() |
تصویر ۴- مرز تمرچین |
پایانه تجاری مرزی تمرچین در پیرانشهر به عنوان یکی از ظرفیتهای ترانزیتی غرب کشور برای اتصال به کشورهای همسایه محسوب میشود، بازارچه مرزی تمرچین در مجاورت با گمرک حاجی عمران عراق قرار گرفته است. بازارچه مرزی تمرچین در نقطه مشترک مرزی بین ایران و عراق در محل روستای تمرچین واقع شده که به دلیل حساسیت جغرافیایی و اقتصادی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
لینک کوتاه: https://marznews.com/?p=205228