لزوم توجه رسانه‌ها به امور مرزی کشور یکی از ارکان مغفول‌مانده در سیاست‌گذاری ارتباطی و امنیت ملی است. مرزها نه‌فقط خطوط جغرافیایی، بلکه مناطق زندگی، تولید، تبادل فرهنگی و نخستین سپر امنیتی کشور هستند که رسانه‌ها می‌توانند نقش بی‌بدیلی در تقویت هویت ملی، توسعه اقتصادی و افزایش مشارکت مرزنشینان داشته باشند.
به گزارش مرزنیوز؛ مرزهای ایران با بیش از ۸۷۰۰ کیلومتر وسعت زمینی و آبی، محل زندگی میلیون‌ها ایرانی از اقوام گوناگون است. با وجود این، بخش زیادی از اخبار و روایت‌های رسمی کشور حول محور مرکزگرایی رسانه‌ای (پایتخت و کلان‌شهرها) می‌چرخد و مناطق مرزی در حاشیه مانده‌اند در نتیجه تصویر واقعی از زندگی مرزنشینان در رسانه‌ها کم‌رنگ است و ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی مرزها کمتر شناخته می‌شود و افکار عمومی نسبت به اهمیت مرزها آگاهی محدودی دارد.
رسانه‌ها اعم از صداوسیما، خبرگزاری‌ها، مطبوعات محلی و شبکه‌های اجتماعی می‌توانند با عملکردی هوشمندانه، سه نقش کلیدی آگاهی‌بخش و آموزشی؛ همگرایانه و فرهنگی و توسعه‌ای را ایفا کنند.
در نقش آگاهی‌بخش و آموزشی اطلاع‌رسانی درباره اهمیت مرزها در امنیت، اقتصاد و هویت ملی؛ آگاهی‌بخشی درباره تهدیدات مرزی مانند قاچاق، مهاجرت غیرقانونی یا تخریب محیط‌زیست و آموزش عمومی درباره حقوق و وظایف مرزنشینان در چارچوب قانون مد نظر بوده و در قالب نقش توسعه‌ای معرفی ظرفیت‌های اقتصادی، کشاورزی، گردشگری و فرهنگی مناطق مرزی؛ جلب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی از طریق روایت فرصت‌ها و تشویق جوانان مرزنشین به ماندن و کار در زادگاه خود اقدام کنند. همچنین در قالب نقش همگرایانه و فرهنگی نیز می توان به نمایش وحدت اقوام، زبان‌ها و فرهنگ‌های مرزی به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر از هویت ایرانی؛ کاهش پیش‌داوری‌ها و نگاه‌های منفی نسبت به اقوام مرزنشین و ترویج احساس تعلق و همبستگی ملی در مرزها توجه کرد.
در خصوص چالش‌های کنونی در پوشش رسانه‌ای امور مرزی هم می توان به تمرکز رسانه‌های ملی بر رویدادهای پایتخت و کم‌توجهی به اخبار محلی؛ کمبود حمایت از رسانه‌های محلی و جامعه‌محور؛ نبود خبرنگاران بومی آموزش‌دیده در مناطق مرزی؛ نگاه امنیتیِ صرف به مرزها، که گاهی مانع از تولید گزارش‌های توسعه‌محور می‌شود و ضعف زیرساخت‌های ارتباطی و اینترنتی در مرزها که مانع از تولید محتوای بومی می‌گردد، اشاره داشت.
البته ایجاد بخش ویژه “امور مرزی” در رسانه‌های ملی برای پوشش مستمر مسائل مرزنشینان؛ تربیت و حمایت از خبرنگاران محلی و بومی با آموزش‌های تخصصی در حوزه مرزی؛ تولید مستندها و برنامه‌های فرهنگی و اقتصادی از زندگی و ظرفیت‌های مرزی؛ استفاده از شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های دیجیتال برای ارتباط دوسویه با مرزنشینان؛ همکاری رسانه‌ها با نهادهای مرزی (وزارت کشور، مرزبانی، گمرک) جهت اطلاع‌رسانی صحیح و پیشگیری از شایعات و توجه ویژه به زبان‌ها و گویش‌های محلی در برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی مناطق مرزی از راهکارهای پیشنهادی برای تقویت نقش رسانه‌ها است.
مرزها فقط خطوط سیاسی نیستند؛ مرزنشینان بخشی از هویت ملی‌اند. رسانه‌ها باید از روایت صرفِ “تهدید در مرزها” به روایت “فرصت در مرزها” گذار کنند و در وضعیت کنونی می‌توانند با ایجاد پیوند میان مرکز و مرز، از مرزنشینان نه‌تنها به عنوان ساکنان حاشیه، بلکه به عنوان پاسداران هویت و امنیت ایران یاد کنند.
در پایان می توان گفت توجه رسانه‌ها به امور مرزی، صرفاً یک وظیفه خبری نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری راهبردی برای انسجام ملی و امنیت پایدار کشور است.
تهیه و تنظیم: مهدی فرجی
لینک کوتاه: https://marznews.com/?p=218776
