دیدار فرستاده ویژه رهبری و رئیس جمهوری با پوتین، ضمن ایجاد توافقاتی مهم میان جمهوری اسلامی ایران و روسیه، جریان تبلیغاتی رسانه ای علیه مناسبات دو کشور را تحت شعاع خود قرار داد.
مرزنیوز به نقل از ایرنا:تا چند رو پیش بسیاری از رسانه های غربی و کارشناسان آمریکایی از پشت کردن روسیه به ایران و ایجاد شکاف و اختلاف بین تهران و مسکو سخن رانده و مدعی بودند دیدگاه های کرملین در زمینه تحریم های «دونالد ترامپ» رییس جمهوری آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران به کاخ سفید نزدیک شده است.
برخی رسانه ها در تحلیل دیدار قریب الوقوع روسای جمهوری آمریکا و روسیه در هلسینکی فنلاند هم عنوان کردند که در این دیدار یکی از مهمترین محورهای گفت وگو دور ساختن مسکو از تهران خواهد بود.
تا قبل از سفر «علی اکبر ولایتی» فرستاده ویژه رهبری و رئیس جمهوری به روسیه، حتی برخی رسانه ها پا را فراتر گذاشته و مدعی شدند یک معامله میان ترامپ با «ولادیمیر پوتین» بر سر موضوعات سوریه، ایران و اوکراین انجام خواهد شد. شبکه خبری «الجزیره» به نقل از برخی تحلیلگران آمریکایی نوشت که در هلسینکی ممکن است ترامپ، رئیس جمهوری روسیه را متقاعد سازد تا همکاری بیشتری را با ایالات متحده در زمینه مسائل خاورمیانه، ایران و حتی فراتر از آن داشته باشد. پوتین موفق شده است که قدرت و نفوذ مسکو را در بسیاری از عرصه ها به ویژه در منطقه گسترش دهد. به همین دلیل ممکن است ترامپ از وی بخواهد تا در قبال رویکردهای ترکیه و ایران نظرات آمریکا را مورد توجه خود قرار دهد.
برخی تحلیلگران غربی می گویند ترامپ در روزهای نخست ریاست جمهوری، سوریه را با اوکراین معامله کرد و این احتمال وجود دارد کاخ سفید در ادامه همین رویکرد، نفوذ و حتی الحاق کریمه به روسیه را بپذیرد به شرط آنکه پوتین نیز در سوریه دست آمریکا را بازتر بگذارد.
«جان بولتون» مشاور امنیت ملی آمریکا اظهار داشته دیگر «بشار اسد» بازیگر اصلی سوریه نیست و سیاست های ایران مساله ای راهبردی برای ایالات متحده به شمار می رود. پس از شکست تروریست ها و عقب نشینی شورشیان اکنون ایران محور اصلی سیاست های کاخ سفید شده و مقام های آمریکایی به دنبال جلب نظر روسیه در اتخاذ سیاستی تند در مقابل تهران هستند.
گزارش الجزیره نشست پوتین و ترامپ را به جنگ دو فیل در یک علفزار تشبیه کرده که بیشترین خسارت را به گیاهان و درختان محل وارد می شود. نویسنده این تحلیل اعتقاد دارد ممکن است این اروپا و خاورمیانه باشند که از پیچیدگی روابط قدرت میان دو بازیگر مهم عرصه تحولات بین المللی صدمه ببینند.
در واقعیت اما موضوع به این سادگی نیست. نکته آشکار آن است که ترامپ نمی تواند از تحریم های غرب علیه مسکو بکاهد. وی تنها می تواند این تضمین را به کرملین بدهد که تحریم ها را افزایش نمی دهد و وعده دهد که با جلب نظر اعضای کنگره قانون تحریم های روسیه را ملغی کند یا از فشار آن بکاهد. البته از نگاه پوتینِ واقعگرا ضمانت زبانی رئیس جمهوری آمریکا به هیچ وجه قابل اتکا نیست.
در حالی که تا پیش از این رسانه های آمریکایی از توافق یا معامله میان پوتین و ترامپ سخن می گفتند، پس از تحولات چند روز اخیر در ارزیابی های خود بازبینی کرده و سطح توقع خود از نشست هلسینکی را کاهش دادند. تارنمای «فارین پالیسی» در گزارش خود تاکید دارد که ترامپ باید تلاش کند تا با پوتین به توافقی در مورد سوریه دست پیدا کند. بر این اساس اگرچه ایالات متحده نمی تواند همه خواسته های خود را برآورده سازد اما تا دیر نشده باید از منافع باقی مانده واشنگتن در خاورمیانه محافظت کند.
به نوشته این نشریه معتبر آمریکایی، اسد به تدریج کنترل همه مناطقی را که در اختیار معارضان بود به دست می آورد و همین موضوع بر اهمیت و ضرورت کسب توافق میان پوتین و ترامپ افزوده است تا منافع کاخ سفید در منازعه سوریه به ویژه مقابله با نفوذ ایران را حفظ کند. به نوشته فارین پالیسی «کاخ سفید واقف است که نمی تواند ایران را به طور کامل از سوریه خارج کند اما باید اقدامی انجام دهد تا برتری هوایی اسرائیل علیه سوریه و مواضع نظامی در داخل آن حفظ شود»
این گزارش می افزاید: امکان میانجی گری یا فشار مسکو برای خروج ایران از سوریه هم وجود ندارد بلکه باید کاری کرد تا نیروهای نزدیک به ایران تهدیدی را برای اسرائیل ایجاد نکنند. اگر ترامپ بتواند پوتین را به چنین رویکردی راضی کند به طور قطع کاری بزرگ را انجام داده است.
به نظر می رسد خبرهایی که برخی رسانه ها از دیدار ولایتی و پوتین منتشر کردند به تغییر تحلیل ها منجر شده زیرا نزدیکی دیدگاه های ایران و روسیه را نشان می داد. خبرگزاری «تاس» روسیه با بیان این نکته که پوتین پیامی را از سوی رهبری ایران دریافت کرد، به همزمانی این سفر با دیدار «بنیامین نتانیاهو» و رئیس جمهور روسیه پرداخت و نوشت: نخست وزیر اسرائیل همچنان به دنبال اعلان مخالفت خود با حضور ایران در سوریه است.
خبرگزاری روسی «اسپوتنیک» نیز عنوان داشت فرستاده ایران در پاسخ به اقدامات صهیونیستی، تحرکات مشروع در منطقه را حق ایران دانست و تاکید کرد که ایران نیازی به اجازه از آمریکا برای حضور در دمشق ندارد.
با اینکه دولت روسیه از محتوای دیدار خبری را منتشر نکرده اما اظهارات ولایتی حکایت از توافق سرمایه گذاری گسترده روس ها در صنعت نفت ایران و توسعه همه جانبه روابط تهران- مسکو در مسائل دفاعی، هسته ای و تجاری دارد. همچنین پیام های رد و بدل شده میان دستگاه دیپلماسی و فرستاده ویژه کشورمان با رئیس جمهوری روسیه جریان رسانه ای غربی ها علیه مناسبات تهران- مسکو را دچار گسست ساخته است.
