حضور شرکت های افغانی در ترانزیت سوختی کشور، از جمله مسایلی است که باعث ایجاد نابسامانی در ترانزیت سوختی کشور شده است
اعضای کمیسیون حمل و نقل و ارتباطات اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، در آخرین جلسه این کمیسیون، به بررسی مشکلات ترانزیت سوخت از قلمرو کشور پرداختند.
غلامحسین امیری، کارشناس این کمیسیون، در این جلسه با بیان آمار ترانزیت کشور پرداخت و گفت: آمار سازمان راهداری نشان می دهد ترانزیت از قلمرو کشور در سال ۹۱ برابر با ۱۱ میلیون و ۶۱۵ هزار و ۷۶۷ تن بوده که از این میزان، ۴ میلیون و ۸۵۲ هزار تن، معادل ۴۱ درصد، مواد نفتی بوده است. در ۸ ماهه سال جاری نیز حدود ۸ میلیون تن ترانزیت داشته ایم که از این میزان، حدود ۴ و نیم میلیون تن، مواد نفتی بوده است. در این آمار، مرزهای ورودی و خروجی، غالبا باشماق، تمرچین، بندرانزلی، امیرآباد، بندر امام و بندر عباس بوده است.
وی افزود: بنابراین حدود ۴۲ درصد ترانزیت ما، مربوط به سوخت است اما هر روز مشکلات تازه ای در این مسیر به وجود می آید که به شرکت های حمل و نقل، بیشترین ضربه را وارد می کند.
کارشناس کمیسیون حمل و نقل در بیان مشکلات موجود در ترانزیت سوختی کشور گفت: یکی از مهم ترین این مشکلات این است که ترانزیت سوخت به افغانستان را به تاجران و شرکت های افغانی، وصل کرده ایم.
وی افزود: در حال حاضر در مرزهای خروجی مثل میلک و دوغارون به کشور افغانستان، سهمیه بندی انجام شده و روزانه، تنها به ۳۰ تا ۴۰ دستگاه، اجازه خروج می دهند که این مساله، باعث معطلی بیش از حد کامیون ها شده است و هزینه توقف هم به رانندگان تحمیل می شود.
امیری همچنین درباره مشکلات مرز پرویزخان گفت: مساله تازه ای که در این مناطق رخ داده و سابقه نداشت، دخالت مقامات محلی است که از ترددها جلوگیری می کنند و در حالی که پیش از این، روزانه ۶۵۰ تا ۸۰۰ دستگاه عبور می کرند، در حال حاضر روزانه حدود ۲۳۰ تا ۲۴۰ مورد ترخیص در روز داریم.
محمدجواد عطرچیان، مدیرکل دفتر ترانزیت و پایانه های مرزی سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای درباره این مرز گفت: در سال ۸۹، کل تردد از مرز پرویزخان، ۳۶ هزار و ۳۷۵ دستگاه بود که این رقم در سال ۹۰ به بیش از ۸۱ هزار و در سال ۹۱ به بیش از ۲۵۶ هزار دستگاه رسید. در ۷ ماهه ۹۲ نیز این میزان برابر با ۱۸۸ هزار و ۳۶۲ دستگاه، اعم از تانکر ایرانی و عراقی، بوده است.
حضور شرکتهای افغانی، مصوبه شورای امنیت است
بهزاد ایرانزاد، معاون نظارت بر ترانزیت گمرک ایران نیز در این باره اظهار کرد: اگرچه با پیگیری های ما، تعدد شرکت های افغانی به ۳۶ تا رسیده اما این مسئله، در دست شورای امنیت است و مصوبه آنهاست که ما باید انجام دهیم.
وی همچنین درباره دلیل توقفات پشت مرزهای میلک، دوغارون و ماهیرود، اظهار کرد: طبق مصوبه شورای امنیت، روزانه ۲۴۰ دستگاه کامیون حمل سوخت می تواند از این سه مرز عبور کند که از این ۲۴۰ دستگاه، تعداد ۱۲۰ دستگاه به دوغارون اختصاص یافته، ۶۰ دستگاه به ماهیرود و ۶۰ دستگاه هم به مرز میلک. با این وجود، از تاریخ شروع عملیات سوخت برای افغانستان، طبق آماری که داریم کل کامیون های خروجی از این سه مرز، تا آخر آذرماه، ۱۲ هزار و ۵۳۲ کامیون بوده که نشان می دهد حجم تردد از اعداد تخصیص یافته، عملا کمتر است و به طور میانگین، روزانه بیشتر از ۱۵ دستگاه هم نیست.
خرید و فروش سوخت بیکیفیت عراقی در مرز
یکی از کارشناسان ترانزیت حاضر در اتاق نیز درباره مشکلات موجود در ترانزیت سوخت به افغانستان گفت: بخشی از این مسائل، ناشی از ترانزیت گازوییلی است که از عراق به افغانستان انجام می شود و کیفیت و استاندارد ندارد و خریدار را در مرز دچار مشکل می کند.
وجود واسطه های افغانی؛ عامل ایجاد رانت و قاچاق سوخت
وی ادامه داد: مسئله بعد، وجود واسطه افغانی است که چیزی حدود ۲۰ تا ۳۰ دلار رانت ایجاد کرده که باعث می شود تجارت سالم انجام نشود و خریدار و فروشنده واقعی نتوانند کارشان را انجام دهند. رانت ایجاد شده باعث ایجاد مشکل در مرزها شده و خرید و فروش هایی که در مرز و پیش از مرز انجام می شود، این همه توقف را به وجود آورده در حالی که اگر اجازه داده شود تا از دریای خزر یا چابهار، گازوییل با استاندارد بالا ترانزیت شود و دست واسطه ها کوتاه شود، قیمت پایین می آید و خرید و فروش توجیه خواهد داشت.
این کارشناس ترانزیت افزود: وقتی میزان ترانزیت سوختی را که از عراق به افغانستان داشتیم، کاهش دادند، به جای اینکه ترانزیت و صادرات بهتر شود، رانت ایجاد شده و گازوییل ایران، بیشتر قاچاق شد.
ایرانزاد، نماینده گمرک در این باره گفت: طبق مصوبه شورای امنیت، فقط شرکت های تایید صلاحیت شده، مجاز هستند مجوز حمل بگیرند و کالای خود را به افغانستان حمل کنند و این مسئله به شرکت ها بخشنامه شده است؛ با این وجود، اخیرا مشاهده شده که بعضی شرکت ها، این مجوزها را خرید و فروش می کنند که این مسئله را به گمرکات هم تذکر دادیم و نباید مطلقا بپذیرند که کالایی که با نام دیگری وارد گمرک شده، با نام فرد دیگری خارج شود.
به گفته وی، افراد مجاز در این مصوبه، طبق شورای امنیت، از طریق واجا یا نیروهای قدس تعیین می شوند.
پیگیری مشکل حضور واسطههای افغانی در ترانزیت سوخت از معاون اول رئیس جمهور
در این باره، مسعود خوانساری، رئیس کمیسیون حمل و نقل و ارتباطات اتاق تهران، به چند نفر از اعضای اتاق ماموریت دارد تا با همفکری، نامه ای مفصل، مستدل و منطقی، درباره مشکلات ایجاد شده از سوی شرکت های افغانی و رانت ایجاد شده در مرزها و جایگزین شدن سوخت ایرانی با سوخت عراقی، خطاب به جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور نوشته و رونوشت آن به آقایان شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، زنگنه، وزیر نفت و علوی، وزیر اطلاعات، ارسال شود.
منبع:ترابران
